คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 112/2492
ผล: ยืนนายชุน สงสระน้อย นายทิม จรสระน้อย นายเทียน สินสระน้อยโจทก์ นายล้วน ผู้ใหญ่บ้านจำเลย กฎหมายลักษณะอาญา ม. 136, ม. 138
ย่อ / หลักกฎหมาย
1ความผิดฐานรับสินบนตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 138 นั้นผู้ให้สินบนไม่มีสิทธิจะฟ้องขอให้ลงโทษผู้รับสินบนในฐานะเป็นผู้เสียหายได้(อ้างฎีกาที่ 968/2479)
คำพิพากษาฉบับเต็ม
1โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเป็นผู้ใหญ่บ้าน แกล้งจับโจทก์หาว่าลักทรัพย์ แล้วบังคับเรียกเอาเงินไปจากโจทก์ ขอให้ลงโทษ
2จำเลยให้การปฏิเสธ ศาลชั้นต้นลงโทษจำเลยตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 138 จำคุก 1 ปี ศาลอุทธรณ์เห็นว่าโจทก์ไม่ใช่ผู้เสียหาย ไม่มีอำนาจฟ้อง
3พิพากษากลับ ให้ยกฟ้อง โจทก์ฎีกาว่า โจทก์ให้เงินจำเลยโดยถูกบังคับ หาใช่ให้สินบนด้วยใจสมัครไม่ โจทก์จึงเป็นผู้เสียหาย มีสิทธิฟ้องได้คดี
4ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คดีนี้ศาลชั้นต้นลงโทษจำเลยตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 138 ซึ่งเป็นเรื่องให้และรับเงินสินบนแก่กัน หาใช่เป็นเรื่องบังคับเอาเงิน ซึ่งเป็นความผิดตามมาตรา 136 ซึ่งโจทก์มิได้อุทธรณ์คัดค้านจึงต้องฟังเป็นยุติ โจทก์จะมาโต้เถียงในชั้นฎีกาไม่ได้ เมื่อกรณีเป็นความผิดตามมาตรา 138 แล้ว ผู้ให้สินบนไม่มีสิทธิตามกฎหมายที่จะฟ้องผู้รับสินบนในฐานะผู้เสียหายได้
5พิพากษายืน
(ปรีชาวินิจฉัย - จำรูญเนติศาสตร์ - ศิลปสิทธิวินิจฉัย)