คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 112/2492

ย่อ (หลักกฎหมาย)
ความผิดฐานรับสินบนตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 138 นั้นผู้ให้สินบนไม่มีสิทธิจะฟ้องขอให้ลงโทษผู้รับสินบนในฐานะเป็นผู้เสียหายได้(อ้างฎีกาที่ 968/2479)

คำพิพากษา
โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเป็นผู้ใหญ่บ้าน แกล้งจับโจทก์หาว่าลักทรัพย์ แล้วบังคับเรียกเอาเงินไปจากโจทก์ ขอให้ลงโทษ จำเลยให้การปฏิเสธ ศาลชั้นต้นลงโทษจำเลยตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 138 จำคุก 1 ปี ศาลอุทธรณ์เห็นว่าโจทก์ไม่ใช่ผู้เสียหาย ไม่มีอำนาจฟ้องพิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ฎีกาว่า โจทก์ให้เงินจำเลยโดยถูกบังคับ หาใช่ให้สินบนด้วยใจสมัครไม่ โจทก์จึงเป็นผู้เสียหาย มีสิทธิฟ้องได้คดีศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คดีนี้ศาลชั้นต้นลงโทษจำเลยตามกฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 138 ซึ่งเป็นเรื่องให้และรับเงินสินบนแก่กัน หาใช่เป็นเรื่องบังคับเอาเงิน ซึ่งเป็นความผิดตามมาตรา 136 ซึ่งโจทก์มิได้อุทธรณ์คัดค้านจึงต้องฟังเป็นยุติ โจทก์จะมาโต้เถียงในชั้นฎีกาไม่ได้ เมื่อกรณีเป็นความผิดตามมาตรา 138 แล้ว ผู้ให้สินบนไม่มีสิทธิตามกฎหมายที่จะฟ้องผู้รับสินบนในฐานะผู้เสียหายได้พิพากษายืน

องค์คณะ: ปรีชาวินิจฉัย - จำรูญเนติศาสตร์ - ศิลปสิทธิวินิจฉัย
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง: กฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 136, กฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 138, ป.วิ.อ. มาตรา 2
แหล่งที่มา: กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา