ย่อ / หลักกฎหมาย
1ที่ดิน ผัวเมีย มีชื่อในโฉนดด้วยกัน วินิจฉัยตามกฏหมาย ผัวเมีย มฤดก ผู้รับมฤดกขาดปกครองมาเกินปี ไม่มีสิทธิรับมฤดกต่อไปนางทิมได้รับมลดกที่ดินของนางอินก่อนได้ นายขมสามีในโฉนดด้วย ต่อมานางติมตาย โจทก์ได้ปกครองที่นี้มาเกิน ๑ ปี ฝ่ายนายขมและนางสาวเทียบไม่ได้เกี่ยวข้องด้วย ครั้นโจทก์ไปขอรับโอนที่ดิน เจ้าพนักงานกลับลงชื่อจำเลยซึ่งเปนน้องนายขมในโฉนดด้วย จึงขอให้ศาลตัดสินว่าที่ดินนั้นเปนของโจทก์ผู้เดียว ศาลเดิมเห็นว่าที่ดินเปนสมรสระวางนางทิมกับนายขม จึงให้แบ่งเปนของนางทิม ๑ ส่วน ได้แก่โจทก์กับนางสาวเทียบคนละเท่า ๆ กัน กับเปนของนายขม ๒ ส่วน รวมกับส่วนของนางสาวเทียบได้แก่จำเลย ศาลฏีกาตัดสินยืนตามศาลอุทธรณ์ว่า ที่ดินนี้เปนสินเดิมของนางทิมตามกฎหมายผัวเมีย (ไม่ใช่กฎหมายที่ดิน) แต่นางสาวเทียบกับนายขมไม่ได้ปกครอง ก็หมดสิทธิเรียกร้องเอามลด-กนางทิม ให้ที่เปนสิทธิแก่โจทก์แต่ผู้เดียว ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 40/2474นายโอ่งโจทก์นางปริกจำเลยที่ดิน ผัวเมีย มีชื่อในโฉนดด้วยกัน วินิจฉัยตามกฏหมาย ผัวเมีย มฤดก ผู้รับมฤดกขาดปกครองมาเกินปี ไม่มีสิทธิรับมฤดกต่อไปนางทิมได้รับมลดกที่ดินของนางอินก่อนได้ นายขมสามีในโฉนดด้วย ต่อมานางติมตาย โจทก์ได้ปกครองที่นี้มาเกิน ๑ ปี ฝ่ายนายขมและนางสาวเทียบไม่ได้เกี่ยวข้องด้วย ครั้นโจทก์ไปขอรับโอนที่ดิน เจ้าพนักงานกลับลงชื่อจำเลยซึ่งเปนน้องนายขมในโฉนดด้วย จึงขอให้ศาลตัดสินว่าที่ดินนั้นเปนของโจทก์ผู้เดียว ศาลเดิมเห็นว่าที่ดินเปนสมรสระวางนางทิมกับนายขม จึงให้แบ่งเปนของนางทิม ๑ ส่วน ได้แก่โจทก์กับนางสาวเทียบคนละเท่า ๆ กัน กับเปนของนายขม ๒ ส่วน รวมกับส่วนของนางสาวเทียบได้แก่จำเลย ศาลฏีกาตัดสินยืนตามศาลอุทธรณ์ว่า ที่ดินนี้เปนสินเดิมของนางทิมตามกฎหมายผัวเมีย
คำพิพากษาฉบับเต็ม
1(ไม่ใช่กฎหมายที่ดิน) แต่นางสาวเทียบกับนายขมไม่ได้ปกครอง ก็หมดสิทธิเรียกร้องเอามลด-กนางทิม ให้ที่เปนสิทธิแก่โจทก์แต่ผู้เดียว(วิชัย-พรหม-วิกรม)ศาลชั้นต้น - พระนิตินาทศาลอุทธรณ์ - พระยาสครราชแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: นางทิมได้รับมลดกที่ดินของนางอินก่อนได้ นายขมสามีในโฉนดด้วย ต่อมานางติมตาย โจทก์ได้ปกครองที่นี้มาเกิน ๑ ปี ฝ่ายนายขมและนางสาวเทียบไม่ได้เกี่ยวข้องด้วย ครั้นโจทก์ไปขอรับโอนที่ดิน เจ้าพนักงานกลับลงชื่อจำเลยซึ่งเปนน้องนายขมในโฉนดด้วย จึงขอให้ศาลตัดสินว่าที่ดินนั้นเปนของโจทก์ผู้เดียว ศาลเดิมเห็นว่าที่ดินเปนสมรสระวางนางทิมกับนายขม จึงให้แบ่งเปนของนางทิม ๑ ส่วน ได้แก่โจทก์กับนางสาวเทียบคนละเท่า ๆ กัน กับเปนของนายขม ๒ ส่วน รวมกับส่วนของนางสาวเทียบได้แก่จำเลย ศาลฏีกาตัดสินยืนตามศาลอุทธรณ์ว่า ที่ดินนี้เปนสินเดิมของนางทิมตามกฎหมายผัวเมีย (ไม่ใช่กฎหมายที่ดิน) แต่นางสาวเทียบกับนายขมไม่ได้ปกครอง ก็หมดสิทธิเรียกร้องเอามลด-กนางทิม ให้ที่เปนสิทธิแก่โจทก์แต่ผู้เดียว
(วิชัย - พรหม - วิกรม)
ศาลชั้นต้น - พระนิตินาทศาลอุทธรณ์ - พระยาสครราช