คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5/2495

1คดีนี้ โจทก์ฟ้องเรียกมรดกของผู้ตายจากจำเลยโดยอ้างว่าเป็นน้องผู้ตาย ส่วนจำเลยไม่ได้เป็นทายาท จำเลยต่อสู้ว่าเป็นบุตรบุญธรรมของผู้ตาย ทรัพย์บางอย่าง ผู้ตายให้จำเลยก่อนตาย กับฟ้องแย้งเรียกทรัพย์บางอย่างจากโจทก์ ระหว่างพิจารณา มีผู้ร้องสอดเข้ามาขอแบ่งมรดกด้วย

2ศาลชั้นต้นพิพากษาให้โจทก์ชนะ ให้ยกฟ้องแย้งของจำเลย และยกคำร้องสอดเสีย ศาลอุทธรณ์

3พิพากษากลับคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ยกฟ้องโจทก์ ที่นาที่สวนหมายเลข ๑ - ๒ และข้างเปลือกหมายเลข ๕ เป็นของจำเลย รวมทั้งทรัพย์ที่ฟ้องแย้งเป็นของจำเลย ให้ยกอุทธรณ์ของผู้ร้องสอด

4โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ที่นาที่สวนพิพาทนี้ ศาลล่างทั้ง ๒ ฟังว่า ผู้ตายได้ยกให้จำเลยก่อนตาย หลายปีแล้ว จนถึงได้คำสังให้กำนันแก้ทะเบียนใส่ชื่อจำเลยเป็นเจ้าของนาและสวน หากกำนันลืมเสีย จึงยังมิได้แก้ แต่จำเลยคงครอบครองตลอดมา ปรากฎว่าที่นา และสวนพิพาทเป็นที่มือเปล่าไม่มีหนังสือสำคัญและตาม

5ทางพิจารณาโจทก์ไม่ได้น่าสืบว่า ที่สวนนี้นายคำได้มีสิทธิมนที่ดินตาม ก.ม.ลักษณะเบ็ดเสร็จบทที่ ๔๒ มาแล้ว จึงต้องถือว่าสิทธิในที่สวนของนายคำเป็นสิทธิครอบครองมือเปล่าตามธรรมดาเช่นเดียวกับนาเท่านั้น (ฎีกาที่ ๘๘๒/๒๔๙๔) แม้การยกให้จะทำไม่ถูกแบบ ก็ยังถือได้ว่านายคำเจตนาสะลการครอบครองแล้ว โดยโอนการครอบครองให้เป็นของจำเลยๆก็ได้เข้าครอบครองตามที่ที่นายคำมีเจตนาสละให้ จำเลยจึงได้สิทธิครอบครองที่นาและสวนพิพาท ส่วนข้าวเปลือกหมายเลข ๕ คงฟังเป็นของจำเลย ทรัพย์อื่นเป็นมรดกได้แก่โจทก์ จึงพิพากษาว่าทรัพย์หมายเลข ๑-๒-๓ เป็นของจำเลย นอกจากตามบัญชีท้ายฟ้อง เป็นมรดกตกได้แก่โจทก์ ฯลฯ