พระราชบัญญัติสาธารณสุข พุทธศักราช 2484 (ยกเลิก)

มาตรา ๔๙ เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นมีอำนาจออกเทศบัญญัติ หรือข้อบังคับ แล้วแต่กรณี เพื่อควบคุมผู้เร่ขาย ดังต่อไปนี้

(๑) ห้ามมิให้ผู้ใดเป็นผู้เร่ขาย เว้นแต่จะได้รับใบอนุญาต

(๒) จำแนกประเภทผู้เร่ขายตามลักษณะของสินค้าหรือตามลักษณะอื่นใดซึ่งเห็นสมควร

(๓) วางระเบียบการขอและออกใบอนุญาตให้เป็นผู้เร่ขายและกำหนดอัตราค่าธรรมเนียมใบอนุญาต

(๔) กำหนดเงื่อนไขอันเกี่ยวด้วยสุขลักษณะซึ่งผู้รับใบอนุญาตจะต้องปฏิบัติตาม

(๕) วางระเบียบหรือกำหนดวิธีซึ่งผู้รับใบอนุญาตจะต้องปฏิบัติตามในการ ขาย ทำ ประกอบ ปรุง หรือสะสมอาหารและน้ำแข็ง รวมทั้งภาชนะ น้ำใช้ และของใช้อื่น ๆ ให้ต้องด้วยสุขลักษณะ

(๖) ห้ามผู้รับใบอนุญาต ซึ่งมีเหตุควรเชื่อว่าตนเป็นโรคติดต่อซึ่งระบุไว้ หรือซึ่งเจ้าพนักงานสาธารณสุขได้ตราจปรากฏว่าเป็นพาหะและได้รับแจ้งความเป็นหนังสือแล้วว่า ตนเป็นพาหะของโรคติดต่อซึ่งระบุไว้มิให้เป็นผู้เร่ขาย

(๗) กำหนดเขตส่วนหนึ่งส่วนใดหรือทั้งหมดในท้องถิ่นในเขตอำนาจของตน ซึ่งเมื่อพ้นกำหนดเวลาไม่น้อยกว่าหนึ่งปีแล้ว ห้ามมิให้บุคคลผู้หนึ่งผู้ใดทำการเร่ขาย เว้นแต่จะได้รับอนุญาต

(๘) กำหนดเวลาซึ่งผู้เร่ขายจะขายอาหารบางประเภทไม่ได้

(๙) กำหนดเงื่อนไขในการพักใช้หรือเพิกถอนใบอนุญาต

มาตรา ๕๐ เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นมีอำนาจออกเทศบัญญัติ หรือข้อบังคับ แล้วแต่กรณี เพื่อควบคุมการค้าอาหารหรือน้ำแข็งในสถานที่เอกชน ดังต่อไปนี้

(๑) ห้ามการตั้งหรือใช้สถานที่เอกชนแห่งหนึ่งแห่งใดเป็นที่ขาย ทำ ประกอบ ปรุง สะสมอาหารหรือน้ำแข็ง เว้นแต่จะได้รับใบอนุญาต

(๒) วางระเบียบการขอและออกใบอนุญาตให้ใช้สถานที่ตามความในอนุมาตรา ๑ และกำหนดอัตราค่าธรรมเนียมใบอนุญาต

(๓) กำหนดเงื่อนไขอันเกี่ยวด้วยสุขลักษณะของสถานที่และสิ่งปลูกสร้างซึ่งผู้รับใบอนุญาตจะต้องปฏิบัติตาม

(๔) วางระเบียบหรือกำหนดวิธีซึ่งผู้รับใบอนุญาตจะต้องปฏิบัติตามในการใช้และการรักษาสถานที่ ตลอดจนของใช้ทั้งมวลให้สะอาดและเรียบร้อย รวมทั้งการขนมูลฝอยและสิ่งปฏิกูลออกจากสถานที่นั้น

(๕) วางระเบียบหรือกำหนดวิธีซึ่งผู้รับใบอนุญาตจะต้องปฏิบัติตามในการ ขาย ทำ ประกอบ ปรุง สะสมอาหาร หรือน้ำแข็ง รวมทั้งภาชนะ น้ำใช้ และของใช้อื่น ๆ ให้ต้องด้วยสุขลักษณะ

(๖) วางระเบียบหรือกำหนดวิธีซึ่งผู้รับใบอนุญาตจะต้องปฏิบัติตามในการ ขาย ทำ สะสมหรือขนส่งน้ำแข็งรวมทั้ง ภาชนะ น้ำใช้และของใช้อื่น ๆ ซึ่งใช้ในการนั้นให้ต้องด้วยสุขลักษณะ

(๗) ห้ามผู้รับใบอนุญาตซึ่งมีเหตุควรเชื่อว่าตนเป็นโรคติดต่อซึ่งระบุไว้ หรือซึ่งเจ้าพนักงานสาธารณสุขได้ตรวจปรากฏว่าเป็นพาหะและได้รับแจ้งความเป็นหนังสือแล้วว่าตนเป็นพาหะของโรคติดต่อซึ่งระบุไว้มิให้ขาย ทำ ประกอบ ปรุง สะสมอาหารหรือน้ำแข็ง

(๘) กำหนดเวลาซึ่งห้ามมิให้ผู้รับใบอนุญาตขายอาหารบางประเภทหรือชนิดในเขตที่ระบุไว้

(๙) กำหนดเงื่อนไขในการพักใช้หรือเพิกถอนใบอนุญาต

มาตรา ๕๑ เจ้าพนักงานสาธารณสุขมีอำนาจที่จะตรวจ หรือมอบให้ผู้ใดตรวจบุคคลซึ่งขอรับหรือได้รับใบอนุญาตแล้วตามมาตรา ๓๑ มาตรา ๔๔ มาตรา ๔๖ มาตรา ๔๘ มาตรา ๔๙ และมาตรา ๕๐ ในเมื่อสงสัยว่าเป็นโรค หรือเป็นพาหะของโรค ซึ่งอาจติดต่อไปยังผู้อื่นได้

มาตรา ๕๒ เจ้าพนักงานท้องถิ่น เจ้าพนักงานสาธารณสุข หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจากเจ้าพนักงานดังกล่าวแล้ว อาจเรียกบุคคลซึ่งประกอบการค้า หรือกิจการใดในตลาดสาธารณะและที่สาธารณะอื่น ๆ ไม่ว่าในเวลาใดให้แสดงใบอนุญาตของตน และตรวจดูการปฏิบัติตามบทแห่งพระราชบัญญัตินี้หรือเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในใบอนุญาต

มาตรา ๕๓ เจ้าพนักงานท้องถิ่น เจ้าพนักงานสาธารณสุขหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจากเจ้าพนักงานดังกล่าวแล้ว อาจเข้าตรวจตลาดเอกชนหรือสถานที่เอกชนใดซึ่งใช้เป็นโรงหรือโรงร้าน ขาย ทำ ประกอบ ปรุงหรือสะสมอาหารหรือน้ำแข็งเพื่อการค้าในระหว่างเวลาทำงานของตลาดหรือสถานที่นั้น เพื่อขอดูใบอนุญาตและตรวจการค้าหรือกิจการใดให้เป็นไปตามบทแห่งพระราชบัญญัตินี้หรือเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในใบอนุญาต

มาตรา ๕๔ เจ้าพนักงานท้องถิ่น เจ้าพนักงานสาธารณสุข หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจากเจ้าพนักงานดังกล่าวแล้ว อาจเข้าไปในสถานที่เอกชนอื่น นอกจากที่ระบุไว้ในมาตรา ๕๓ ระหว่างพระอาทิตย์ขึ้นและพระอาทิตย์ตกเพื่อขอดูใบอนุญาตและตรวจการประกอบการค้ามิให้ฝ่าฝืนต่อบทแห่งพระราชบัญญัตินี้

เจ้าพนักงานท้องถิ่น เจ้าพนักงานสาธารณสุขหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายอาจเข้าไปตรวจในสถานที่เอกชนเพื่อประโยชน์ ดังต่อไปนี้อีกด้วย

(๑) ตรวจดูสุขลักษณะของสถานที่นั้นให้ต้องตามที่บัญญัติไว้ในหมวด ๑ ส่วนที่ ๓

(๒) ตรวจการปฏิบัติตามบทบัญญัติว่าด้วยส้วม ที่รับ หรือใส่อุจจาระ ที่ปัสสาวะให้เป็นไปโดยถูกต้อง

(๓) ตรวจเหตุรำคาญดังที่บัญญัติไว้ในหมวด ๑ ส่วนที่ ๔ หรือการปฏิบัติตามคำสั่งให้กำจัด ห้าม และระงับเหตุรำคาญหรือเพื่อจัดการกับเหตุรำคาญนั้นตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๗

(๔) ตรวจค้นสุนัขหรือสัตว์อื่นที่สงสัยว่าเป็นหรือเป็นโรคกลัวน้ำ

(๕) ตรวจสถานที่เพื่อวางท่อน้ำผ่าน เลียบ หรือลอด ใต้สถานที่นั้น หรือเพื่อซ่อมท่อน้ำ เครื่องอุปกรณ์ หรือทำการอื่นใดแล้วแต่ความจำเป็น ตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในหมวด ๔

(๖) ตรวจดูอาหารหรือน้ำแข็งซึ่งผู้เร่ขายเป็นผู้ขาย ตลอดจนเครื่องประกอบ และวิธีปรุงอาหารหรือน้ำแข็งนั้นให้ต้องด้วยสุขลักษณะ

มาตรา ๕๕ การใช้อำนาจตรวจตามมาตรา ๕๔ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่แสดงเครื่องหมายอันเป็นหลักฐานแห่งตำแหน่งหน้าที่ของตนและความประสงค์โดยเฉพาะในการตรวจ ต่อเจ้าของหรือผู้ครอบครองสถานที่

มาตรา ๕๖ ในกรณีที่พนักงานเจ้าหน้าที่ผู้ทำการตรวจเห็นเป็นการจำเป็น ก็ให้มีอำนาจเอาอาหาร น้ำแข็ง หรือยาที่ผู้รับจ้างแต่งผมมีไว้ใช้ไปเป็นตัวอย่างสำหรับตรวจตามทางวิชาการ เป็นปริมาณตามสมควรโดยไม่ต้องใช้ราคาและพนักงานเจ้าหน้าที่จะเอาเครื่องใช้หรือเครื่องอุปกรณ์อื่นใดไปตรวจด้วยก็ได้ แต่เมื่อตรวจเสร็จแล้วให้คืนเจ้าของโดยมิชักช้า

มาตรา ๕๗ เจ้าพนักงานท้องถิ่น เจ้าพนักงานสาธารณสุข หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจากเจ้าพนักงานดังกล่าวแล้ว อาจตรวจยวดยานหรือภาชนะ หรือที่บรรจุอื่นใดเมื่อมีเหตุควรสงสัยว่ามีอาหาร หรือน้ำแข็ง ไว้เพื่อการค้าตามบทแห่งพระราชบัญญัตินี้

มาตรา ๕๘ ในขณะทำการตรวจ ถ้าเจ้าพนักงานสาธารณสุขหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายพบอาหาร หรือน้ำแข็งซึ่งไม่ควรบริโภคโดยเป็นของเสีย หรือเป็นของที่อาจเป็นอันตรายแก่สุขภาพของผู้บริโภค ก็ให้มีอำนาจยึดหรือทำลายของนั้นได้

มาตรา ๕๙ ห้ามมิให้ออกใบอนุญาตแก่บุคคลใดซึ่งขอรับใบอนุญาตตามมาตรา ๓๑ มาตรา ๔๔ มาตรา ๔๖ มาตรา ๔๘ มาตรา ๔๙ หรือมาตรา ๕๐ ถ้าบุคคลนั้นเป็นโรคหรือเป็นพาหะของโรค ซึ่งเจ้าพนักงานสาธารณสุขเห็นว่าอาจติดต่อไปยังผู้อื่นได้

มาตรา ๖๐ บรรดาข้อบังคับซึ่งเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นในท้องถิ่นที่ยังไม่ได้ยกฐานะเป็นเทศบาล ได้ออกตามพระราชบัญญัตินี้ เมื่อได้ประกาศปิดไว้โดยเปิดเผย ณ ที่ว่าการอำเภอแห่งท้องถิ่นนั้นแล้วเจ็ดวัน ให้ใช้บังคับได้

วรรคสองผู้ใดถูกศาลพิพากษาให้ปรับเพราะการกระทำผิดข้อบังคับดังกล่าวในวรรคก่อน และไม่ชำระเงินค่าปรับภายในสามสิบวัน นับแต่วันคำพิพากษาถึงที่สุด ให้ยึดทรัพย์ของผู้นั้นใช้แทนค่าปรับ หรือมิฉะนั้นจะบังคับให้ผู้นั้นทำงานโยธาแทนตามกำหนดวัน ซึ่งคำนวณโดยอัตราค่าแรงรายวันในท้องถิ่นอันเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นได้กำหนดไว้โดยข้อบังคับเป็นครั้งคราวก็ได้ แต่ห้ามมิให้บังคับให้ทำงานโยธาเกินกว่ากำหนดหกสิบวัน

มาตรา ๖๑ ให้เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นมีอำนาจออกข้อบัญญัติ เทศบัญญัติหรือข้อบังคับ กำหนดอัตราค่าธรรมเนียมได้ไม่เกินอัตราและตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง

• มาตรา ๖๑ แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติสาธารณสุข (ฉบับที่ ๕) พ.ศ. ๒๕๒๗

มาตรา ๖๒ บรรดาค่าธรรมเนียมและค่าปรับตามพระราชบัญญัตินี้ ในท้องถิ่นที่ได้ยกฐานะเป็นเทศบาลแล้ว ให้เป็นของเทศบาล ในท้องถิ่นที่ยังไม่ได้ยกฐานะเป็นเทศบาลให้มอบแก่เจ้าพนักงานท้องถิ่นเพื่อบำรุงท้องถิ่นนั้น

มาตรา ๖๓ บรรดาใบอนุญาตออกให้ตามพระราชบัญญัตินี้ ให้สิ้นอายุในวันที่ ๓๑ ธันวาคม แห่งปีที่ออก เว้นแต่ในกรณีแห่งแผงลอย ให้เป็นไปตามที่กำหนดไว้ในเทศบัญญัติหรือข้อบังคับของเจ้าหน้าที่ท้องถิ่น

มาตรา ๖๔ ถ้าเทศบาลใดมิได้ใช้อำนาจและหน้าที่ซึ่งมอบหมายไว้ตามพระราชบัญญัตินี้ในลักษณะการที่เป็นข้อสำคัญสำหรับการสาธารณสุข ให้รัฐมนตรีมีหนังสือสั่งการไปตามที่เห็นสมควร และให้เทศบาลนั้นดำเนินการภายในเก้าสิบวันนับแต่วันรับหนังสือนั้น

มาตรา ๖๕ ผู้ใดใช้สถานที่หรือที่แห่งหนึ่งแห่งใดเป็นตลาด หรือเพื่อประโยชน์อื่นใดดังกล่าวไว้ในมาตรา ๔๘ หรือมาตรา ๔๙ อยู่แล้วในวันใช้เทศบัญญัติหรือข้อบังคับซึ่งได้ออกตามความในมาตรานั้น ๆ ต้องขอรับใบอนุญาตภายในเก้าสิบวัน นับแต่วันใช้เทศบัญญัติหรือข้อบังคับ

มาตรา ๖๖ บรรดาเทศบัญญัติหรือข้อบังคับที่เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นได้ออกตามความในพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พุทธศักราช ๒๔๗๗ และพระราชบัญญัติการสาธารณสุข (ฉบับที่ ๒) พุทธศักราช ๒๔๘๒ ให้ใช้ได้เท่าที่ไม่ขัดกับบทแห่งพระราชบัญญัตินี้ ส่วนใบอนุญาตที่ได้ออกตามเทศบัญญัติหรือข้อบังคับนั้น ให้ยังคงใช้อยู่ได้จนกว่าจะสิ้นอายุใบอนุญาตนั้น

มาตรา ๖๗ ผู้ใดฝ่าฝืนเทศบัญญัติหรือข้อบังคับซึ่งได้ออกตามความในพระราชบัญญัตินี้ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าสิบบาท

มาตรา ๖๘ ผู้ใดประกอบการค้าประเภทหนึ่งประเภทใดซึ่งกำหนดให้ควบคุมตามมาตรา ๘ โดยมิได้รับใบอนุญาต มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งร้อยบาท และให้ศาลมีอำนาจสั่งห้ามผู้กระทำผิดมิให้ประกอบการค้านั้นต่อไป แต่คำสั่งห้ามที่ว่านี้ให้ระงับไปเมื่อผู้นั้นได้รับใบอนุญาตแล้ว

มาตรา ๖๙ ผู้รับใบอนุญาตให้ประกอบการค้าใด ไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขซึ่งได้กำหนดไว้ตามมาตรา ๘ หรือมาตรา ๙ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าสิบบาท และปรับอีกวันละไม่เกินสิบบาททุกวันตลอดเวลาที่คงกระทำผิดอยู่ นับแต่วันที่ศาลพิพากษา

มาตรา ๗๐ ผู้ใดไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของเจ้าพนักงานท้องถิ่นตามมาตรา ๑๓ หรือมาตรา ๑๔ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าสิบบาท และศาลมีอำนาจบังคับให้ผู้กระทำผิดปฏิบัติตามคำสั่งของเจ้าพนักงานท้องถิ่นนั้น

มาตรา ๗๑ ผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา ๑๕ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าสิบบาท และปรับอีกวันละไม่เกินสิบบาททุกวันตลอดเวลาที่คงกระทำผิดอยู่ นับแต่วันที่ศาลพิพากษา

มาตรา ๗๒ ผู้ใดไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของเจ้าพนักงานท้องถิ่นตามมาตรา ๑๖ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าสิบบาท และศาลมีอำนาจบังคับให้ผู้กระทำผิดปฏิบัติตามคำสั่งของเจ้าพนักงานท้องถิ่นนั้น

มาตรา ๗๓ ผู้ใดฝ่าฝืนประกาศห้ามของเจ้าพนักงานท้องถิ่นตามมาตรา ๑๗ หรือไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของเจ้าพนักงานสาธารณสุขตามมาตรา ๑๘ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าสิบบาท และให้ศาลมีอำนาจบังคับให้รื้อส้วม ที่รับหรือใส่อุจจาระ หรือที่ปัสสาวะเสียได้

มาตรา ๗๔ ผู้ใดไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของเจ้าพนักงานท้องถิ่นตามมาตรา ๒๐ หรือมาตรา ๒๑ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าสิบบาท

วรรคสองส่วนเรื่องเหตุรำคาญนั้น ให้ศาลมีอำนาจสั่งให้ปฏิบัติตามมาตรา ๒๓ โดยไม่ต้องคำนึงว่ามีบุคคลถูกลงโทษตามมาตรานี้หรือไม่

มาตรา ๗๕ ผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา ๓๘ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าสิบบาท

มาตรา ๗๖ ผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา ๔๐ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าสิบบาท

มาตรา ๗๗ ผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา ๔๕ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งร้อยบาท และให้ศาลมีอำนาจห้ามใช้สถานที่นั้นเป็นตลาดต่อไป แต่คำสั่งห้ามที่ว่านี้ ให้ระงับไปเมื่อผู้นั้นได้รับใบอนุญาตแล้ว

มาตรา ๗๘ ผู้ใดฝ่าฝืนประกาศห้ามของเจ้าพนักงานท้องถิ่นซึ่งออกตามมาตรา ๔๗ หรือไม่ยอมให้พนักงานเจ้าหน้าที่ปฏิบัติการตามหมวด ๖ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าสิบบาท