คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 216/2569

ย่อ / หลักกฎหมาย

1คดีที่ผู้ฟ้องคดีซึ่งเป็นอดีตข้าราชการทหารประจำการ ยื่นฟ้องกระทรวงกลาโหม ที่ 1 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ที่ 2 ปลัดกระทรวงกลาโหม ที่ 3 กองทัพบก ที่ 4 ผู้ถูกฟ้องคดี ว่า ผู้ถูกฟ้องคดีที่ 3 มีคำสั่งกระทรวงกลาโหมให้ปลดผู้ฟ้องคดีออกจากราชการ เป็นนายทหารนอกราชการไม่มีบำเหน็จบำนาญ เนื่องจากกระทำผิดวินัยทหารฐานประพฤติชั่วอย่างร้ายแรง โดยมีการสอบสวนดำเนินการทางวินัยและลงโทษคุมขังผู้ฟ้องคดีโดยไม่ชอบด้วยพระราชบัญญัติว่าด้วยวินัยทหาร พุทธศักราช 2476 และกระทำการฝ่าฝืนต่อพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย พ.ศ. 2565 ขอให้เพิกถอนคำสั่งของผู้ถูกฟ้องคดีที่ 3 กับให้ผู้ฟ้องคดีเข้ารับราชการในตำแหน่งหน้าที่เดิมและคืนสิทธิตามกฎหมาย รวมถึงเงินเดือนและสวัสดิการที่ควรได้รับในระหว่างสอบสวนจนกว่าจะเข้ารับราชการในตำแหน่งหน้าที่เดิม หากเพิกเฉยไม่ปฏิบัติตามคำพิพากษาให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาของผู้ถูกฟ้องคดีทั้งสี่ โดยก่อนฟ้องคดีนี้ผู้ฟ้องคดีเคยยื่นฟ้องกระทรวงกลาโหม ที่ 1 กับพวกรวม 4 คน จำเลย ต่อศาลแพ่ง ขอให้เพิกถอนคำสั่งดังกล่าวแล้ว แต่ศาลแพ่งเห็นว่า เป็นคดีที่อยู่ในอำนาจของศาลปกครอง จึงไม่รับฟ้อง ศาลปกครองขอนแก่นเห็นว่า เป็นการดำเนินการเกี่ยวกับวินัยทหารตามมาตรา 5 วรรคหนึ่ง และมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยวินัยทหาร พุทธศักราช 2476 ประกอบกับมาตรา 15 แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการทหาร พ.ศ. 2521 ซึ่งไม่อยู่ในอำนาจศาลปกครองตามมาตรา 9 วรรคสอง (1) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 คณะกรรมการพิจารณาแล้วเห็นว่า เหตุแห่งการฟ้องคดีนี้สืบเนื่องมาจากผู้ถูกฟ้องคดีที่ 3 มีคำสั่งกระทรวงกลาโหมให้ปลดผู้ฟ้องคดีออกจากราชการ เนื่องจากกระทำผิดวินัยทหารฐานประพฤติชั่วอย่างร้ายแรง โดยผู้ฟ้องคดีมีคำขอให้เพิกถอนคำสั่งของผู้ถูกฟ้องคดีที่ 3 กับให้ผู้ฟ้องคดีเข้ารับราชการในตำแหน่งหน้าที่เดิม กรณีตามคำฟ้องจึงเป็นการฟ้องขอให้เพิกถอนคำสั่งลงโทษทางวินัยผู้ฟ้องคดีตามคำสั่งกระทรวงกลาโหมเพื่อให้มีผลให้ผู้ฟ้องคดีกลับเข้ารับราชการ ซึ่งศาลจะต้องวินิจฉัยว่าคำสั่งกระทรวงกลาโหมที่ให้ปลดผู้ฟ้องคดีออกจากราชการเป็นคำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ โดยคำสั่งกระทรวงกลาโหม เรื่อง ให้ปลดนายทหารสัญญาบัตรออกจากราชการ เป็นการออกคำสั่งโดยอาศัยอำนาจตามข้อบังคับกระทรวงกลาโหม ว่าด้วยการบรรจุ ปลด ย้าย เลื่อน และลดตำแหน่งข้าราชการกลาโหม พ.ศ. 2502 หมวด 1 ข้อ 4 (2) ประกอบข้อบังคับทหารที่ 11/16536/2482 ลงวันที่ 14 พฤศจิกายน 2482 ว่าด้วยการแบ่งประเภทนายทหารสัญญาบัตร ซึ่งเป็นข้อบังคับและระเบียบแบบแผนเกี่ยวกับวินัยทหารตามมาตรา 15 แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการทหาร พ.ศ. 2521 กรณีจึงเป็นเรื่องวินัยทหารตามมาตรา 4 และมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยวินัยทหาร พุทธศักราช 2476 คำฟ้องคดีนี้จึงเป็นคดีพิพาทอันเนื่องจากการดำเนินการเกี่ยวกับวินัยทหาร ซึ่งมาตรา 9 วรรคสอง (1) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 บัญญัติว่าเป็นคดีที่ไม่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลปกครอง ข้อพิพาทในคดีนี้จึงเป็นคดีที่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรม ซึ่งมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีทั้งปวงที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยหรือกฎหมายมิได้บัญญัติให้อยู่ในอำนาจของศาลอื่น