คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 493/2489 ย่อ (หลักกฎหมาย) ฟ้องโจทก์ว่า จำเลยใช้เครื่องมือผิดกฎหมายกระทำผิดมิได้ระบุเจาะจงไปเป็นสิ่วของกลางในคดีและไม่มีคำขอให้ริบทรัพย์ดังนี้ศาลสั่งริบสิ่วนั้นไม่ได้ เกินคำขอ ริบของกลางเป็นโทษทางอาญาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน แม้ไม่มีฝ่ายใดคัดค้าน ศาลฎีกาก็ยกขึ้นวินิจฉัยเองได้ คำพิพากษา โจทก์ฟ้องหาว่า จำเลยสมคบกันใช้เครื่องมือที่มีไว้โดยผิดกฎหมาย งัดห้องใต้ถุนเรือน แล้วลักเอาทรัพย์ไปขอให้ลงโทษตามกฎหมายลักษณะอาญามาตรา ๒๙๓,๒๙๔,๒๙๕ และมีคำขอท้ายฟ้องให้คืนหรือใช้ราคาทรัพย์ ๑,๓๔๘ บาทแก่เจ้าทรัพย์ด้วย ศาลฎีกาคงฟังข้อเท็จจริงยืนตามศาลอุทธรณ์ ให้ลงโทษฉะเพาะนักโทษชาย มา จำเลย ส่วนสิ่วของกลางซึ่งศาลอุทธรณ์สั่งริบนั้น ศาลฎีกาเห็นว่าตามฟ้องโจทก์มิได้เจาะจงว่า ได้ใช้สิ่วของกลางในการกระทำผิด ทั้งไม่มีคำขอให้ริบทรัพย์ ศาลอุทธรณ์ให้ริบสิ่วของกลางจึงเกินคำขอ ไม่ชอบด้วย ป.ม.วิ.อาญา ม.๑๙๒ และแม้จะไม่มีการคัดค้านในข้อนี้ แต่การลงโทษทางอาญาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกามีอำนาจยกขึ้นวินิจฉัยได้เอง พิพากษาแก้คำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ไม่ริบสิ่วของกลาง องค์คณะ: ชัยประชา - ธรรมบัณฑิต - นาถปรีชา กฎหมายที่เกี่ยวข้อง: กฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 12, กฎหมายลักษณะอาญา มาตรา 27, ป.วิ.อ. มาตรา 192, ป.วิ.อ. มาตรา 195, ป.วิ.อ. มาตรา 225 แหล่งที่มา: กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา