คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 54/2472

ย่อ (หลักกฎหมาย)
เหตุปราณีย์ เพียงแต่ทรัพย์ที่ลักไปนั้นราคาเล็กน้อยไม่เปนเหตุให้ลดโทษตามมาตรานี้ ปัญหากฎหมายข้อเท็จจริงได้ความว่า จำเลยทั้ง ๔ คนสมคบกันลักแกะของ ส.ไป ๑ ตัวราคา ๑๕ บาท ศาลอุทธรณ์มีความเห็นต้องกับศาลเดิมว่าจำเลย ๔ คนมีผิดตาม ม.๒๙๔ ข้อ ๒ ให้จำคุกคนละ ๑ ปี นายเหลาะ นายอุเล็นรับสารภาพให้ลดโทษตาม ม.๕๙ ลงกึ่งหนึ่ง คงจำคุกนายเหลาะ นายอุเล็นคนละ ๖ เดือน แต่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยต่อไปว่าทรัพย์ที่จำเลยลักไปมีราคาเล็กน้อย ให้ลดโทษนายมะแอ นายหมัดโหนดลงกึ่งหนึ่งตาม ม.๕๙ ด้วย โจทก์ฎีกาเปนปัญหาข้อกฎหมาย ศาลฎีกาเห็นว่า จะยกเหตุผลเรื่องทรัพย์ที่ถูกลักไปมีราคาเพียงเล็กน้อยขึ้นเปนเหตุปราณีย์ไม่ได้เพราะ ๑ ) ไม่รวมอยู่ในข้อความที่บัญญัติไว้ชัดเจนใน ม.๕๙ ว่าเปนเหตุควรได้รับความปราณีย์ แล ๒ ) จะนับว่าเปนคุณความดีประการอื่นอันควรได้รับความลดหย่อนผ่อนโทษซึ่งอยู่ในดุลพินิจของศาลตามข้อความในตอนท้ายแห่งมาตรานั้นก็ไม่ได้ เพราะเหตุอันเปนคุณความดีที่กล่าวนี้อาจจะเปนเหตุที่ผิดเพี้ยนแตกต่างไปจากเหตุที่ระบุไว้แล้วก็ดี แต่เหตุเหล่านั้นต้องเปนทำนองเดียงกันกับเหตุต่าง ๆ ที่ระบุไว้ในคดีนี้ปรากฎเช่นนั้นไม่ จึงตัดสินแก้ศาลอุทธรณ์ให้ยกข้อที่ลดโทษนายมะแอ นายหมัดโหนดจำเลยตาม ม.๕๙ เสีย นอกนั้นคงยืนตาม ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 54/2472อัยยการสงขลาโจทก์นายเหลาะ นายอุเล็น นายมะแล นายหมัดโหนดจำเลย ป.อ. ม. 59เหตุปราณีย์ เพียงแต่ทรัพย์ที่ลักไปนั้นราคาเล็กน้อยไม่เปนเหตุให้ลดโทษตามมาตรานี้ ปัญหากฎหมายข้อเท็จจริงได้ความว่า จำเลยทั้ง ๔ คนสมคบกันลักแกะของ ส.ไป ๑ ตัวราคา ๑๕ บาท ศาลอุทธรณ์มีความเห็นต้องกับศาลเดิมว่าจำเลย ๔ คนมีผิดตาม ม.๒๙๔ ข้อ ๒ ให้จำคุกคนละ ๑ ปี นายเหลาะ นายอุเล็นรับสารภาพให้ลดโทษตาม ม.๕๙

คำพิพากษา
ลงกึ่งหนึ่ง คงจำคุกนายเหลาะ นายอุเล็นคนละ ๖ เดือน แต่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยต่อไปว่าทรัพย์ที่จำเลยลักไปมีราคาเล็กน้อย ให้ลดโทษนายมะแอ นายหมัดโหนดลงกึ่งหนึ่งตาม ม.๕๙ ด้วย โจทก์ฎีกาเปนปัญหาข้อกฎหมาย ศาลฎีกาเห็นว่า จะยกเหตุผลเรื่องทรัพย์ที่ถูกลักไปมีราคาเพียงเล็กน้อยขึ้นเปนเหตุปราณีย์ไม่ได้เพราะ ๑ ) ไม่รวมอยู่ในข้อความที่บัญญัติไว้ชัดเจนใน ม.๕๙ ว่าเปนเหตุควรได้รับความปราณีย์ แล ๒ ) จะนับว่าเปนคุณความดีประการอื่นอันควรได้รับความลดหย่อนผ่อนโทษซึ่งอยู่ในดุลพินิจของศาลตามข้อความในตอนท้ายแห่งมาตรานั้นก็ไม่ได้ เพราะเหตุอันเปนคุณความดีที่กล่าวนี้อาจจะเปนเหตุที่ผิดเพี้ยนแตกต่างไปจากเหตุที่ระบุไว้แล้วก็ดี แต่เหตุเหล่านั้นต้องเปนทำนองเดียงกันกับเหตุต่าง ๆ ที่ระบุไว้ในคดีนี้ปรากฎเช่นนั้นไม่ จึงตัดสินแก้ศาลอุทธรณ์ให้ยกข้อที่ลดโทษนายมะแอ นายหมัดโหนดจำเลยตาม ม.๕๙ เสีย นอกนั้นคงยืนตาม(มนู-เทพ-พรหม)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: ข้อเท็จจริงได้ความว่า จำเลยทั้ง ๔ คนสมคบกันลักแกะของ ส.ไป ๑ ตัวราคา ๑๕ บาท ศาลอุทธรณ์มีความเห็นต้องกับศาลเดิมว่าจำเลย ๔ คนมีผิดตาม ม.๒๙๔ ข้อ ๒ ให้จำคุกคนละ ๑ ปี นายเหลาะ นายอุเล็นรับสารภาพให้ลดโทษตาม ม.๕๙ ลงกึ่งหนึ่ง คงจำคุกนายเหลาะ นายอุเล็นคนละ ๖ เดือน แต่ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยต่อไปว่าทรัพย์ที่จำเลยลักไปมีราคาเล็กน้อย ให้ลดโทษนายมะแอ นายหมัดโหนดลงกึ่งหนึ่งตาม ม.๕๙ ด้วย โจทก์ฎีกาเปนปัญหาข้อกฎหมาย ศาลฎีกาเห็นว่า จะยกเหตุผลเรื่องทรัพย์ที่ถูกลักไปมีราคาเพียงเล็กน้อยขึ้นเปนเหตุปราณีย์ไม่ได้เพราะ ๑ ) ไม่รวมอยู่ในข้อความที่บัญญัติไว้ชัดเจนใน ม.๕๙ ว่าเปนเหตุควรได้รับความปราณีย์ แล ๒ ) จะนับว่าเปนคุณความดีประการอื่นอันควรได้รับความลดหย่อนผ่อนโทษซึ่งอยู่ในดุลพินิจของศาลตามข้อความในตอนท้ายแห่งมาตรานั้นก็ไม่ได้ เพราะเหตุอันเปนคุณความดีที่กล่าวนี้อาจจะเปนเหตุที่ผิดเพี้ยนแตกต่างไปจากเหตุที่ระบุไว้แล้วก็ดี แต่เหตุเหล่านั้นต้องเปนทำนองเดียงกันกับเหตุต่าง ๆ ที่ระบุไว้ในคดีนี้ปรากฎเช่นนั้นไม่ จึงตัดสินแก้ศาลอุทธรณ์ให้ยกข้อที่ลดโทษนายมะแอ นายหมัดโหนดจำเลยตาม ม.๕๙ เสีย นอกนั้นคงยืนตาม

องค์คณะ: มนู - เทพ - พรหม
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง: 
แหล่งที่มา: กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา