ย่อ / หลักกฎหมาย
1ภรรยาผู้ตายย่อมมีสิทธิเป็นผู้จัดการปลงศพผู้ตาย และมีสิทธิไปกู้เงินมาใช้จ่ายในการทำศพผู้ตายได้ โดยไม่ต้องได้รับความยินยอมจากทายาทอื่น เงินที่กู้มาใช้จ่ายในการทำศพเจ้ามฤดก เมื่อเป็นจำนวนไม่เกินสมควรแล้ว ให้หักออกจากกองมฤดกได้โจทก์ฟ้องขอแบ่งมฤดกของนายทองบิดาโจทก์จากจำเลยผู้เป็นมารดาเลี้ยง โดยอ้างว่านายทองมีสินเดิม จำเลยไม่มีสินเดิม
2จำเลยให้การว่า นายทองไม่มีสินเดิม จำเลยมีสินเดิม แต่ได้ใช้จ่ายไปในระหว่างอยู่กินด้วยกัน จำเลยได้กู้เงินมาทำศพผู้ตาย ๑๐๐๐ บาท ขอให้หักเงินกองมฤดก ใช้สินเดิมและใช้หนี้เจ้าหนี้ เหลือแล้วแบ่งให้ทายาทต่อไป ศาลชั้นต้นเห็นว่าจำเลยมีสินเดิม ให้หักสินเดิมจากทรัพย์ที่ว่าเป็นของนายทอง เหลือสมรสเท่าไหร่ เป็นของจำเลยกึ่งหนึ่ง อีกกึ่งหนึ่งเป็นกองมฤดก ให้หักเงิน ๑๐๐๐ บาท จากกองมฤดกใช้หนี้นายเตื่อย ให้โจทก์ได้รับมฤดก ๑ ใน ๑๑ ส่วน ศาลอุทธรณ์เห็นว่าจำเลยไม่มีสินเดิม เงินกู้มาทำศพไม่ได้รับความยินยอมจากทายาท
3พิพากษาแก้ ให้ยกข้อที่เอาสินสมรสใช้สินเดิม และข้อที่เอามฤดกใช้หนี้นายเตื่อย ๑๐๐๐ บาท ในการแบ่งทรัพย์สินสมรสให้จำเลยได้ ๑ ส่วน ของนายทองได้ ๒ ส่วน สินสมรสและสินเดิมของนายทองให้โจทก์ได้รับ ๑ ใน ๑๑ ส่วน
4จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เงินที่จำเลยกู้นายเตื่อยมาทำศพนายทองนั้น เป็นจำนวนที่ไม่เกินสมควรแล้ว ก็ควรให้หักจากกองมฤดกได้ เพราะจำเลยเป็นผู้จัดการปลงศพนายทอง มีสิทธิทำได้ตามที่เห็นสมควร หาจำต้องปรึกษาให้ได้รับความยินยอมจากทายาทเสียก่อนไม่
5พิพากษาแก้ ให้หักกองมฤดกใช้หนี้นายเตื่อยเสียก่อนแบ่ง นอกนั้นยืนตาม ดูฉบับย่อฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 880/2491นางทิม กลอนพรมราชโจทก์นางพูน ทินพรมราชจำเลย ป.พ.พ. ม. 1738, ม. 1739ภรรยาผู้ตายย่อมมีสิทธิเป็นผู้จัดการปลงศพผู้ตาย
คำพิพากษาฉบับเต็ม
1และมีสิทธิไปกู้เงินมาใช้จ่ายในการทำศพผู้ตายได้ โดยไม่ต้องได้รับความยินยอมจากทายาทอื่น เงินที่กู้มาใช้จ่ายในการทำศพเจ้ามฤดก เมื่อเป็นจำนวนไม่เกินสมควรแล้ว ให้หักออกจากกองมฤดกได้โจทก์ฟ้องขอแบ่งมฤดกของนายทองบิดาโจทก์จากจำเลยผู้เป็นมารดาเลี้ยง โดยอ้างว่านายทองมีสินเดิม จำเลยไม่มีสินเดิม
2จำเลยให้การว่า นายทองไม่มีสินเดิม จำเลยมีสินเดิม แต่ได้ใช้จ่ายไปในระหว่างอยู่กินด้วยกัน จำเลยได้กู้เงินมาทำศพผู้ตาย ๑๐๐๐ บาท ขอให้หักเงินกองมฤดก ใช้สินเดิมและใช้หนี้เจ้าหนี้ เหลือแล้วแบ่งให้ทายาทต่อไป ศาลชั้นต้นเห็นว่าจำเลยมีสินเดิม ให้หักสินเดิมจากทรัพย์ที่ว่าเป็นของนายทอง เหลือสมรสเท่าไหร่ เป็นของจำเลยกึ่งหนึ่ง อีกกึ่งหนึ่งเป็นกองมฤดก ให้หักเงิน ๑๐๐๐ บาท จากกองมฤดกใช้หนี้นายเตื่อย ให้โจทก์ได้รับมฤดก ๑ ใน ๑๑ ส่วน ศาลอุทธรณ์เห็นว่าจำเลยไม่มีสินเดิม เงินกู้มาทำศพไม่ได้รับความยินยอมจากทายาท
3พิพากษาแก้ ให้ยกข้อที่เอาสินสมรสใช้สินเดิม และข้อที่เอามฤดกใช้หนี้นายเตื่อย ๑๐๐๐ บาท ในการแบ่งทรัพย์สินสมรสให้จำเลยได้ ๑ ส่วน ของนายทองได้ ๒ ส่วน สินสมรสและสินเดิมของนายทองให้โจทก์ได้รับ ๑ ใน ๑๑ ส่วน
4จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เงินที่จำเลยกู้นายเตื่อยมาทำศพนายทองนั้น เป็นจำนวนที่ไม่เกินสมควรแล้ว ก็ควรให้หักจากกองมฤดกได้ เพราะจำเลยเป็นผู้จัดการปลงศพนายทอง มีสิทธิทำได้ตามที่เห็นสมควร หาจำต้องปรึกษาให้ได้รับความยินยอมจากทายาทเสียก่อนไม่
5พิพากษาแก้ ให้หักกองมฤดกใช้หนี้นายเตื่อยเสียก่อนแบ่ง นอกนั้นยืนตาม(นาถปรีชา-ธรรมบัณฑิต-นาถปริญญา)ศาลชั้นต้น - นายหรุ่น แขวงโสภาศาลอุทธรณ์ - หลวงสารนัยประสาสน์แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุคำพิพากษา: โจทก์ฟ้องขอแบ่งมฤดกของนายทองบิดาโจทก์จากจำเลยผู้เป็นมารดาเลี้ยง โดยอ้างว่านายทองมีสินเดิม จำเลยไม่มีสินเดิม
6จำเลยให้การว่า นายทองไม่มีสินเดิม จำเลยมีสินเดิม แต่ได้ใช้จ่ายไปในระหว่างอยู่กินด้วยกัน จำเลยได้กู้เงินมาทำศพผู้ตาย ๑๐๐๐ บาท ขอให้หักเงินกองมฤดก ใช้สินเดิมและใช้หนี้เจ้าหนี้ เหลือแล้วแบ่งให้ทายาทต่อไป ศาลชั้นต้นเห็นว่าจำเลยมีสินเดิม ให้หักสินเดิมจากทรัพย์ที่ว่าเป็นของนายทอง เหลือสมรสเท่าไหร่ เป็นของจำเลยกึ่งหนึ่ง อีกกึ่งหนึ่งเป็นกองมฤดก ให้หักเงิน ๑๐๐๐ บาท จากกองมฤดกใช้หนี้นายเตื่อย ให้โจทก์ได้รับมฤดก ๑ ใน ๑๑ ส่วน ศาลอุทธรณ์เห็นว่าจำเลยไม่มีสินเดิม เงินกู้มาทำศพไม่ได้รับความยินยอมจากทายาท
7พิพากษาแก้ ให้ยกข้อที่เอาสินสมรสใช้สินเดิม และข้อที่เอามฤดกใช้หนี้นายเตื่อย ๑๐๐๐ บาท ในการแบ่งทรัพย์สินสมรสให้จำเลยได้ ๑ ส่วน ของนายทองได้ ๒ ส่วน สินสมรสและสินเดิมของนายทองให้โจทก์ได้รับ ๑ ใน ๑๑ ส่วน
8จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เงินที่จำเลยกู้นายเตื่อยมาทำศพนายทองนั้น เป็นจำนวนที่ไม่เกินสมควรแล้ว ก็ควรให้หักจากกองมฤดกได้ เพราะจำเลยเป็นผู้จัดการปลงศพนายทอง มีสิทธิทำได้ตามที่เห็นสมควร หาจำต้องปรึกษาให้ได้รับความยินยอมจากทายาทเสียก่อนไม่
9พิพากษาแก้ ให้หักกองมฤดกใช้หนี้นายเตื่อยเสียก่อนแบ่ง นอกนั้นยืนตาม
(นาถปรีชา - ธรรมบัณฑิต - นาถปริญญา)
ศาลชั้นต้น - นายหรุ่น แขวงโสภาศาลอุทธรณ์ - หลวงสารนัยประสาสน์